ความสูญเสียจากเครื่องจักร (Loss)
Loss คือ ตัวการที่ทำให้ OEE ต่ำ และการลด Loss เป็นวิธีเดียวเท่านั้นที่เพิ่ม OEE แต่ทั้งนี้เราต้องรู้จักแบ่งแยก Loss ออกเป็นกลุ่มต่างๆ ดังต่อไปนี้ เพื่อให้สามารถนำไปคำนวณค่า OEE ได้ และเพื่อการปรับปรุงได้อย่างตรงจุดต่อไป
- Loss กลุ่มที่ทำให้เครื่องจักรหยุดทำงาน (Shutdown Loss)
คือ เหตุการณ์ใดๆ ก็ตามที่เกิดขึ้นแล้วเครื่องจักรต้องหยุดทำงาน เช่น สายพานขาด เปลี่ยนแม่พิมพ์ เกิดอุบัติเหตุ เป็นต้น Loss ในกลุ่มนี้เมื่อเกิดขึ้น แล้วต้องใช้เวลานานในการแก้ไข และ Loss ในกลุ่มนี้ก็คือสาเหตุที่ทำให้อัตราการเดินเครื่องต่ำ
- Loss กลุ่มที่ทำให้เครื่องเสียกำลัง (Capacity Loss)
คือ เหตุการณ์ใดๆ ก็ตามที่เกิดขึ้นแล้วเครื่องจักรทำการผลิตได้ช้าลง แต่เครื่องไม่ได้เสียเช่นการหยุดเล็กน้อยเพื่อรอคอยพนักงาน รอคอยวัตถุดิบ เครื่องสูญเสียความเร็ว หรือช่วงที่เริ่มเดินเครื่อง ซึ่งเครื่องยังไม่มีความเร็วเต็มที่เป็นต้น Loss ในกลุ่มนี้เป็นสาเหตุที่ทำให้ประสิทธิภาพการเดินเครื่องต่ำ
- Loss กลุ่มที่ทำให้เครื่องผลิตงานเสียและซ่อมงาน (Yield Loss)
คือ เหตุการณ์ใดๆ ก็ตามที่เกิดขึ้นแล้วทำให้เสียเวลาในการผลิต เนื่องจากเรื่องคุณภาพเป็นสาเหตุ ไม่ว่าชิ้นงานนั้นจะไม่สามารถใช้ได้ หรือสามารถใช้ได้แต่ต้องนำกลับไปแก้ไข ก็ให้นับว่าเป็น Loss และ Loss ในกลุ่มนี้ คือกลุ่มที่เกิดขึ้นแล้วทำให้อัตราคุณภาพต่ำลง
จากที่ผ่านมาท่านลองนึกถึงในโรงงานของท่านว่า มีเหตุการณ์อะไรบ้างที่ถือว่าเป็นความสูญเสีย เช่น ไฟดับ ของเสีย หม้อน้ำรั่ว ลูกปืนแตก แก้ไขงาน ปรับตั้งเครื่อง ฯลฯ โดยให้ท่านใส่ลงในแบบฟอร์ม
| เหตุการณ์ที่พบอยู่เป็นประจำ |
ลักษณะของความเสียหาย |
1
. 2
. 3
. 4
. |
1
. 2
. 3
. 4
. |
แบบฟอร์มการสำรวจ Loss ในโรงงาน
หลังจากนั้นท่านลองพยายามนึกถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที่ท่านพบอยู่เป็นประจำนั้นเข้าข่าย Loss กลุ่มใดบ้าง ตามแบบฟอร์มในภาพ
| เหตุการณ์ที่พบอยู่เป็นประจำ |
ลักษณะของความเสียหาย |
จัดอยู่ใน Loss กลุ่มที่
|
1
. 2
. 3
. 4
. |
1
. 2
. 3
. 4
. |
|
แบบฟอร์มการแบ่งกลุ่ม Loss ในโรงงาน
- 6 Big Losses
6 Big Losses หรือความสูญเสียอันยิ่งใหญ่ 6 ประการ ที่พบเห็นอยู่เป็นประจำเกือบทุกที่ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกที่จะมีเพียงแค่ Loss 6 ประการ ดังกล่าวนี้เท่านั้น อาจจะมีมากกว่าหรือน้อยกว่าขึ้นอยู่กับสถานประกอบการ ดังนั้น 6 Big Losses จึงไม่ใช่สูตรสำเร็จในการหาความสูญเสีย หากแต่เป็นแนวทางในการประยุกต์ใช้ต่อไป วิธีที่ดีที่สุดต้องหา Loss ของเราเองแล้วแบ่งออกเป็นกลุ่ม
| 6 Big Losses |
| Shutdown Losses |
Capacity Losses |
Yield Losses |
1. เครื่องจักรเสีย 2. การเปลี่ยนรุ่น |
3. การหยุดเล็กน้อย 4. การสูญเสียความเร็ว 5. การเริ่มเดินเครื่อง |
6. งานเสียและแก้ไขงาน |
|
6 Big Losses
|

ถ้าไม่สามารถหา Loss ได้ ก็คงไม่สามารถหาได้ว่าจะทำการปรับปรุงที่ตรงไหน แต่การหา Loss ได้ แต่ไม่จำแนกกลุ่มก็ทำการปรับปรุงได้ไม่ถูกจุด ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุดคือต้องหา Loss ให้ได้ทั้งหมด และจัดกลุ่มให้ได้ ทั้งนี้ต้องไม่ยึดติดกับ 6 Big Losses
|
|
Reference
ธานี อ่วมอ้อ. การบำรุงรักษาด้วยตนเอง. กรุงเทพฯ: สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ, 2547.
ธานี อ่วมอ้อ. การบำรุงรักษาทวีผลแบบทุกคนมีส่วนร่วม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ, 2546.
Developing Program: Implementing Total Productive Maintenance. Tokyo: Japan Insyitute, 1996.
|